Webboard
     All About Koi
บ่อ บ้านของปลา
น้ำ การเลี้ยงน้ำ
การเลือกปลา การเลี้ยงและการดูแล
ยา สารเคมี ปรสิต และโรค
     English Documents
 

     All About Koi

 น้ำ และองค์ประกอบต่างๆของน้ำ episode 2
All About Koi
   หัวข้อต่อไป: < Prev  Next >   
ตอนที่2 เรื่องของ แอมโมเนีย ของเสียในน้ำ ค่าTDS , DOC และ ORP

4. แอมโมเนีย ไนไตรท์ ไนเตรท  (AMMONIA ------> NITRITE ------> NITRATE)

 

ปลาขับถ่ายของเสียออกมาหลายรูปแบบ ของเสียจากทางเหงือก จากอาหาร จากขี้ปลา  เช่น CO2 , URINE  , …, แอมโมเนีย เศษอาหารและสารอินทรีย์อื่น ๆ 
เมื่อย่อยสลายแล้วส่วนใหญ่เปลี่ยนรูปเป็นแอมโมเนีย การบำบัดแอมโมเนียจึงเป็นหนึ่งในภารกิจหลักของการบ่อกรอง 
ก่อนอื่นเราควรทำความเข้าใจกับ
วัฏจักรของแอมโมเนีย

แอมโมเนีย :
 เกิดจากของเสียของปลาและเศษอาหาร
  แอมโนเนีย เสถียรอยู่ใน 2 รูปแบบ
1. ที่ค่า pH ต่ำ แอมโมเนียจะอยู่ในรูปของ แอมโมเนียมอิออน(NH4 +)  ซึ่งมีพิษค่อนข้างต่ำหรือกล่าวได้ว่า มีพิษน้อยกว่า NH3
2. ที่ค่า pH สูงแอมโมเนียจะอยู่ในรูปของ NH3 ซึ่งมีพิษสูง
ในระบบกรองแบคทีเรียกลุ่มAEROBIC BACTERIA , กลุ่มNITROSOMONASจะย่อยสลายและแปรรูปแอมโมเนียเป็นอนุพันธ์ตัวถัดไป   
การ
จัดการนี้นอกจากจะต้องการ O2 เป็นจำนวนมากแล้วจะเกิดขึ้นได้ดี ในค่า pH 7.0-8.0 และ อุณหภูมิ 20-30 o
การย่อยสลายแอมโมเนียนั้น นอกจากจะใช้ O2 จำนวนมากแล้ว ผลข้างเคียงที่ตามมาคือ ไฮโดรเจนอิออน , H+ 
ซึ่งทำให้น้ำเป็นกรด (มีค่า pH ลดลง) การมี  pH  BUFFER ที่เพียงพอจึงเป็นเรื่องสำคัญ 
ปริมาณแอมโมเนียที่ถือว่าเป็นค่าปลอดภัย คือค่าที่น้อยกว่า 0.25 ppm , และควรใกล้ค่า 0 มากที่สุด
ที่ค่าประมาณ 0.4 ppm ปลาเริ่มขับเมือกออกมามาก
 0.8 ppm             พิษของแอมโมเนียเริ่มมีผลกับเหงือก
 1.2 ppm             พิษของแอมโมเนียเริ่มเข้าสู่ระบบเลือด               
4.0  ppm             ปลาอาจตายได้ภายใน 1-2 วัน
  
ภาพแสดง element ของเหงือกปกติ (บน) 
และ  ภาพแสดง element ของเหงือกที่เสียหายจากพิษของแอมโมเนีย(ล่าง)

ไนไตรท์NO2-: เป็นสารพิษอีกตัวหนึ่ง ถูกกำจัดโดย AEROBIC BACTERIA  อีกตัวหนึ่ง คือกลุ่มNITROBACTER แปลงไนไตรท์ให้เป็นไนเตรท
น้ำที่มีไนไตรท์สูง ไนไตรท์จะถูกดูดซึมเข้ากระแสเลือดและจับตัวกับเม็ดเลือดทำให้การแลกเปลี่ยนออกซิเจน ของเซลล์เกิดขึ้นไม่สะดวก, 
เบื่ออาหาร,หายใจเร็ว เป็นโรคBROWN BLOOD DISEASE , ปลาที่ตายจะมีลักษณะเหงือกอ้า สีแดงคล้ำ กรณีที่วัดค่าไนไตรท์ได้สูงขึ้น อาจสันนิษฐานได้ว่าปริมาณ DO. มีค่าลดลง ระบบกรองทำงานไม่เต็มที่ 
ค่าของไนไตรท์ที่เป็นค่าปลอดภัยคือค่าที่น้อยกว่า 0.3 ppm  และเช่นกันควรมีค่าที่น้อยจนใกล้ศูนย์ ,
ในน้ำอ่อน , น้ำที่มีค่าความกระด้างน้อย  ไนไตรท์มีผลต่อปลามากกว่าในน้ำกระด้าง
ที่ค่าประมาณ 0.8 ppm      ปลาเริ่มระคายเคืองถูตัวข้างบ่อและ โผล่ขึ้นเหนือน้ำ
1.6 ppm        ไนไตรท์เริ่มเข้าสู่กระแสเลือด ขัดขวางการนำออกซเจนไปสู่เซลล์ต่างๆ ปลาจะมีอาการซึมและมีเมือกมาก
3.0 ppm        ปลาอาจตายได้  
 แผ่นเทียบสีของชุดทดสอบไนไตรท์
                       
 
ไนเตรท NO3- :ในกลุ่มทั้งหมดนี้ ไนเตรทมีพิษน้อยที่สุดและถูกบำบัดด้วยพืชน้ำ เช่นตะไคร่น้ำด้วยการสังเคราะห์แสง อย่างไรก็ตาม แม้ไนเตรทจะมีพิษน้อย แต่หากมีความเข้มข้นสูงก็จะมีผลต่อปลาอยู่ดี 
ความเป็นพิษของกลุ่มนี้มีค่าตามค่า
  pH และอุณหภูมิจึงมีความจำเป็นต้องเข้าใจองค์ประกอบอื่นที่เกี่ยวข้องอยู่ด้วย
ปลาที่อยู่ในน้ำที่มีค่าไนเตรทสูงมาก มีอาการปากเปื่อยแดง ครีบ และตัวเปื่อย ซึม ไม่ว่ายน้ำ และรวมตัวกันอยู่ที่ก้นบ่อ
ค่าไนเตรทที่เหมาะสมควรอยู่ที่ค่าประมาณ 20-50 ppm
ค่าไนเตรทที่สูงกว่า 200 ppm  มีผลให้ค่า ORP และ pH ลดน้อยลง
เนื่องจากปลาขับของเสียในตัวออกทางเหงือก และของเสียส่วนใหญ่อยู่ในรูปของแอมโมเนีย น้ำที่มีค่าแอมโมเนียสูง จะทำให้ปลาไม่สามารถขับถ่ายของเสียออกมาได้ ปลาที่ได้รับพิษจากแอมโมเนียมักจะมีอาการตัวแดง, หายใจเร็ว, เมือกมาก
แผ่นเทียบสีของชุดทดสอบไนเตรท

การแก้ปัญหา        - เกลือ 0.3-0.5 % จะช่วยเปลี่ยนแอมโมเนียให้อยู่ในรูป NH4+   ซึ่งมีพิษน้อยกว่า
                              - ทำความสะอาดระบบกรอง, ลดสิ่งปฏิกูลที่หมักหมม
1.   แอมโมเนีย         
- การกรองแบบเคมี ด้วย
ZEOLITE ในบ่อที่ไม่มีเกลือ หรือมีที่ความเข้มข้นต่ำกว่า 0.3 %
DEGASSING TOWER
- แบคทีเรียในระบบกรองแบบชีวภาพ
- การล้นน้ำทิ้ง , เปลี่ยนน้ำบางส่วน
 - ลดอาหาร
2.ไนไตรท์                  
- แบคทีเรียในระบบกรองแบบชีวภาพ
- เกลือ 0.3-0.5 ppm  จะช่วยลดพิษของไนไตรท์ได้ (แต่ไม่ได้ลดปริมาณ
   ไนไตรท์ในน้ำลง)
- การล้นน้ำทิ้ง , เปลี่ยนน้ำบางส่วน
3. ไนเตรท                  
- ตะไคร่น้ำ
- การกรองด้วยพืช, PLANT FILTRATION
- TRICKLE TOWER
- การล้นน้ำทิ้ง , เปลี่ยนน้ำบางส่วน
เนื่องจากทั้ง 3 ชนิดนี้ มีความเกี่ยวข้องใกล้ชิดกัน การลดแอมโมเนีย จึงมีผลโดยตรงกับไนไตรท์ และไนเตรท ในเวลาต่อไป

5. สารอินทรีย์ และอนินทรีย์

            ในบ่อปลาประกอบด้วยสารอินทรีย์และอนินทรีย์มากมายหลายชนิด ทำให้เกิดน้ำเสียอย่างรวดเร็วจากหลายสาเหตุ เริ่มจากปลาที่ผลิตเมือกและของเสียอื่น ๆ , อาหารที่ปลากินเหลือ, ซากแบคทีเรียและตะไคร่น้ำ   ใบไม้ ฝุ่นละออง ดินทราย... แร่ธาตุจากน้ำ (ประปา หรือน้ำธรรมชาติ) จากอาหารสูตรต่าง ๆ สารประกอบจากวัสดุกรอง กลุ่มหลังนี้เป็น อนินทรีย์ที่เจือปนอยู่ในน้ำ มากหรือน้อยขึ้นอยู่กับสภาพของบ่อและการดูแลเอาใจใส่
 เราสามารถแยกสารเจือปนเหล่านี้ออกได้เป็น 2 กลุ่ม
1. กลุ่มสารอนินทรีย์ แร่ธาตุและสารประกอบต่าง ๆ ที่ละลายอยู่ในน้ำ เช่น เกลือ, สารกลุ่มคาร์บอเนต (KH)   สารกลุ่ม GH  แมกนีเซียม, แคลเซียม, เหล็ก, โปตัสเซียม, ฟอสเฟต (2 ตัวหลังนี้มีในสูตรอาหารปลา) , คลอรีน, แอมโมเนีย, ... , ก๊าซต่าง ๆ ทั้งหลายทั้งปวงนี้ รวมเรียกว่า TDS, (TOTAL DISSOLVED SOLIDS)
TDS  : เป็นตัวแปรที่ BREEDER ชาวญี่ปุ่นนิยมใช้เป็นตัววัดภาพรวมของคุณภาพน้ำ        
องค์ประกอบหลัก ๆ ของค่า TDS ได้แก่
-   KH
-   GH
- เกลือ (ถ้าเติมลงในบ่อ)
- เหล็กและโลหะอื่น ๆ (กรณีใช้น้ำบาดาล)
ค่า  TDS ที่ดีสำหรับระบบควรมีค่าน้อยกว่า 300 ppm ,   เมื่อค่า GH  และ KH อยู่ประมาณ 80-150 ppm
การลดค่า TDS นั้นต้องรู้ต้นเหตุหรือตัวหลักของ TDS แล้วแก้ปัญหาตามกรณีไป เช่น
GH , KH                                แก้ปัญหาด้วยการแก้น้ำกระด้าง
เกลือ                                    เปลี่ยนถ่ายน้ำบางส่วน
เหล็ก, โลหะอื่น ๆ                    พักน้ำและบำบัดอื่น ๆด้วยวิธีทางเคมี
ฟอสเฟตและโปแตสเซียม         ใช้ PLANT FILTRATION, เปลี่ยนถ่ายน้ำบางส่วน
 
2. กลุ่มสารอินทรีย์ ที่ละลายปนเปกันอยู่ในน้ำ รวมกันเรียก DOC. (DISSOLVED ORGANIC CARBON)    ว่ากันตั้งแต่ของเสียต่างๆในรูปโปรตีน เศษอาหาร ซากพืชซากสัตว์ ใบไม้ ฝุ่นละออง ,TANNIN, ฮอร์โมน รวมดารากลุ่มไฮโดรคาร์บอนทั้งหลาย
DOC.    : เป็นค่าแสดงคุณภาพน้ำที่ดีอย่างหนึ่ง ในระดับง่าย ๆ สังเกตุได้ด้วยตาเปล่า ผิวน้ำมีลักษณะหนืด ฟองอากาศไม่แตกตัวง่าย และมีคราบสีเหลือง เป็นสัญลักษณ์ว่าค่า DOC. ในบ่อสูง
การปรับปรุงคุณภาพน้ำด้วยการลดค่า DOC ทำได้หลายวิธี เช่น
-   การเปลี่ยนถ่ายน้ำ
-   การทำความสะอาด, ล้างบ่อกรอง, ดึงของเสียที่ก้นบ่อทิ้งไป
-   การเพิ่มออกซิเจนเพื่อให้ระบบกรองทำงานได้ดีขึ้น
-   ใช้  MONTMORILLONITE CLAY เกรดสูงไปดูดซับสารอินทรีย์ที่อยู่ใน น้ำและทำให้ตกตะกอน
-   PP BOMB , ด่างทับทิมความเข้มข้นต่ำ ให้กำจัดสารอินทรีย์ในน้ำ
-   SURFACE  SKIMMER , ท่อน้ำล้น จะล้นทิ้งหรือเข้าระบบกรองก็ได้
-   FOAM FRACTIONATOR หรือ PROTIEN SKIMMER

6. ORP   :      แสดงความสามารถในการ OXIDATION/REDUCTION ของออกซิเจนในน้ำ ค่า ORP ที่ต่ำบอกถึงมลภาวะในน้ำ ซึ่งเป็นภารกิจที่ต้องเร่งดำเนินการโดยเร็ว ORP นี้ มีความเกี่ยวข้องกับองค์ประกอบอื่น ๆ เช่น pH, DO. , อุณหภูมิ และอีกหลายตัว
                               ค่าORP บอกภาพรวมของสุขภาพน้ำได้เป็นอย่างดี
 
ORP < 150 mV             มีผลกับสุขภาพของปลาเป็นอย่างยิ่ง เป็นหนึ่งสาเหตุของโรครู ,Ulcer Decease
150 < ORP < 200 mV    น้ำเขียว , คุณภาพน้ำไม่ดี
200 < ORP < 250 mV    คุณภาพน้ำอยู่ในระดับเพียงพอ , น้ำยังเขียวอยู่
250 < ORP < 350 mV    น้ำมีคุณภาพดี-ดีเยี่ยม ค่า ORP ที่สูงทำให้ปลาสุขภาพดีมีอัตราการเจริญเติบโตดี
400 < ORP < 450 mV    เป็นผลข้างเคียงของการใช้ PP หรือOZONE ที่ ORP นี้มีผลกับแบคทีเรียในระบบกรอง
475 < ORP < 550 mV    จากการใช้ PP , อัตรานี้ทำลายปรสิตและแบคทีเรีย และกำจัดสารอินทรีย์อื่น ๆ ในน้ำ ในช่วงเวลา 2-3 ชั่วโมง ไม่มีผลกับปลา  ที่ค่าORP นี้แบคทีเรียในระบบกรองถูกกำจัดไปด้วย ดังนั้นการใช้ PP ที่ระดับORP นี้ ต้อง BY PASS ระบบกรอง
ORP > 550 mV             เป็นการ STERILIZED ระบบสิ่งมีชีวิตไม่สามารถทนได้เกินกว่า 10-15 นาที

ค่า
ORP หรือความสามารถในการ OXIDATION  ของออกซิเจนที่กล่าวมาเป็นปัจจัยชี้นำตัวหนึ่ง เนื่องจากยังคงมีองค์ประกอบอื่นที่ต้องใช้ประกอบกัน เช่น
ที่อุณหภูมิ   73 oF ให้น้ำมีค่า DO. ที่สูงสุด 8.6  ppm
น้ำที่มีค่า pH 7.6 ค่า ORP ในอุดมคติ ควรมีค่ามากกว่า 400 mV เล็กน้อย
น้ำที่มีค่า pH 8.0 ค่า ORP  ที่มีคุณภาพเท่ากัน จะเหลือค่าเพียง 375 mV
เนื่องจากในระบบหลัง น้ำมีค่าเป็นเบสมากขึ้น (ค่า H+ ความเป็นกรดน้อยลง) ตัว REDUCTION AGENT ลดลง การ OXIDATION เกิดง่ายขึ้น
ที่ค่า pH 7.8  อุณหภูมิ 73 oF ให้น้ำมีค่า  DO. ที่สูงสุด 8.6  ppm  ORP ในอุดมคติ 385 mV
ถ้าลดอุณหภูมิลงเป็น 68 oF น้ำมีค่า DO. ที่สูงสุด 9.1  ppm  ORP ที่คุณภาพนี้จะลดลงเป็น 335 mV เพราะปริมาณออกซิเจนที่เพิ่มขึ้นนั่นเอง
การเพิ่มค่า ORP. ในระบบนั้น สามารถทำได้หลายวิธี
                                    -   การเพิ่มชั่วคราว ด้วยการใช้ PP-BOMB หรือ OZONE                  
                                    -   การเพิ่มในระบบ
                                         1. เพิ่มขนาดปั๊ม , จำนวนรอบกรองต่อวัน
                                         2. การ DEGASSING หรือ GAS EXCHANGE
                                         3. การเติมออกซิเจนในบ่อและบ่อกรอง (เพิ่มปั๊มลม)
                                         4. อุณหภูมิ, อุณหภูมิที่ลดลงทำให้ O2 ละลายน้ำได้มากขึ้น
                                         5. ลดจำนวนปลา/ความหนาแน่นของบ่อเลี้ยง
                                         6. ลดปริมาณอาหารลง เป็นการลดของเสีย/มลภาวะในระบบ
                                         7. ล้างบ่อกรอง โดยเฉพาะตะกอนหมักหมมที่ก้นบ่อ, สะดือบ่อ  
                                         8. กำจัดจุดอับในบ่อ ที่น้ำไหลเวียนได้ไม่ทั่วถึง
                                         9. เพิ่มการกรองกายภาพ และกำจัดตะกอนบ่อย ๆ
                                        10. เพิ่มการกรองชีวภาพ เพื่อการลด/แปรรูปของเสียมีประสิทธิภาพสูงขึ้น
 

 

 


 

 © 2007 CRAFT SKILL CO.,LTD.
 

Hosting

Hosting